Francuskie strefy ekologiczne ZCR i ZPA

Dla interaktywnej nawigacji kliknąć w mapę

W celu ograniczenia zanieczyszczeń pochodzących z transportu drogowego we Francji utworzono dwa różne rodzaje stref ekologicznych. Ruch w tych strefach jest ograniczony na stałe lub tylko tymczasowo.
Ruch jest ograniczony na stałe w "strefach ograniczenia ruchu" („zones à circulation restreinte – ZCR“) Strefy te są stale funkcjonujące, a ich zasady są z biegiem lat zaostrzane.
"Strefy ochrony powietrza" („zones de protection de l’air – ZPA“) obejmują określone geograficznie większe obszary, które mogą dotknąć kilka gmin lub metropolii (aglomeracji). Strefy te są aktywowane tylko podczas szczytu zanieczyszczenia powietrza i wtedy obowiązują najczęściej tylko przez kilka dni.
Niektóre strefy ZPA obowiązują jednak dokładnie na terenie całego departamentu. W tzw. ZPAd („zone de protection de l’air départementale – ZPAd“) poszczególne obszary lokalne definiowane są dopiero w przypadku szczytu zanieczyszczenia powietrza, w których aktywowane są ograniczenia ruchu.

Strefy ekologiczne ZCR

Zdjęcie: początek i koniec strefy ekologicznej ZCR

„Strefy ograniczenia ruchu“ są stałymi strefami ekologicznymi. Najczęściej wprowadzane są w centrum miasta, aby tam wykluczyć z ruchu stare i zanieczyszczające pojazdy. Po francusku te strefy nazywane są  „zones à circulation restreinte“, w skrócie ZCR.
Utworzenie ZCR we Francji leży w zakresie odpowiedzialności danego miasta lub gminy i jest uregulowane w krajowym rozporządzeniu Décret ZCR 2016-847 z 28.06.2016. Strefa może wejść w życie po sześciomiesięcznym okresie konsultacji, w której przewidziano również prawo zabrania głosu przez zainteresowane osoby.
Aby móc prowadzić pojazdy w strefach ekologicznych ZCR zdefiniowanych przez miasta lub gminy we Francji, wymagana jest winieta Crit'Air, która jest przydzielana w 6 kategoriach.

Odpowiednie miasto lub gmina określa, które z klasy winiety Crit'Air kiedy mogą wjechać. Na dodatkowym znaku, pod właściwym znakiem ZCR pokazane są dni i godziny, w których można wjechać posiadając konkretną winietę Crit'Air.
Ewentualnie dzięki winiecie Crit'Air mogą pojawić się także dalsze korzyści, jak np. oddzielne miejsca parkingowe, które mogą być wykorzystywane przez klasy o najniższej emisji. Decyzję o tym samodzielnie podejmuje jednak każda gmina lub miasto we Francji.
W dłuższym okresie czasu, coraz więcej kategorii winiet będzie wyłączanych z dostępu do stref ekologicznej, dzięki czemu w ciągu kilku lat tylko kategorie E i 1 będą mogły wjeżdżać.

W strefie ZCR trwale wykluczone są konkretne kolory winiet i nie zależą od panujących warunków pogodowych. Strefy ZCR i ZPA mogą jednak nakładać się na siebie. Jeżeli ze względu na warunki pogodowe w strefie ZPA zostaną wprowadzone zakazy jazdy, będą one miały wtedy zastosowanie również do strefy ZCR. Wtedy regulacje z ZPA są również przenoszone do strefy ZCR.

Jeżeli jednak strefa ZCR nie znajduje się w strefie ZPA, przypadek ten nie może wystąpić, a zasady dla niej są niezmienne.

Strefy ochrony powietrza ZPA

Strefy ZPA („zones de protection de l’air – ZPA“) nie obowiązują na stałe, a są aktywne tylko w złych warunkach pogodowych i przy wysokim zanieczyszczeniu powietrza. Mogą one obejmować terytoria całych aglomeracji (po francusku nazywane "Metropolen") lub odnosić się do określonego obszaru geograficznego. Z tego względu z góry dokładnie określone są zarysy dla każdej strefy ochrony powietrza.
Z uwagi na fakt, że strefy ZPA są ważne tylko w przypadku szczytu zanieczyszczenia powietrza, ograniczenia ruchu ustanowione w dekrecie stosuje się tylko wtedy, gdy przekroczone zostały określone limity zanieczyszczeń powietrza. Wtedy z ruchu zostają wyłączone niektóre kolory winiet w celu zmniejszenia emisji zanieczyszczeń. Z wyprzedzeniem opracowano zalecenia dla każdej strefy ochronny powietrza, które kolory winiet zostają wykluczone w przypadku poważnego zanieczyszczenia powietrza. Jednak w konkretnym przypadku zanieczyszczenia powietrza decyzję w tej sprawie podejmuje zawsze najpierw prefekt departamentu.

Die in einer ZPA beschlossenen Verkehrseinschränkungen treten nicht am selben Tag in Kraft, an dem sie verkündet werden. Normalerweise werden sie am Nachmittag oder Abend für den nächsten Tag angekündigt. Die Fahrverbote gelten dann in der gesamten ZPA. Für den Fall, dass sich innerhalb der ZPA-Zone eine städtische ZCR-Zone befindet, werden deren Regeln während einer Luftverschmutzungsspitze überschrieben. Erst nach Ende der Luftverschmutzungsspitze gelten innerhalb der ZCR-Zone wieder deren ständige Verkehrseinschränkungen für Vignettenkategorien.

Przeważnie obszarowo rozległe strefy ochrony powietrza ZPA z reguły nie są oznakowane w ramach departamentu. W 95 departamentach Francji kontynentalnej dla osób pochodzących spoza zatem jest praktycznie niemożliwym poznanie dokładnego zasięgu strefy ekologicznej ZPA. Zgodnie z art. R411-19 francuskiego kodeksu drogowego, prefekt każdego departamentu jest odpowiedzialny za podjęcie decyzji o ustanowieniu strefy ochrony powietrza wraz przepisami obowiązujących tam lokalnie. Po podjęciu decyzji o ustanowieniu strefy ZPA, zostanie ona zgodnie z prawem opublikowana w postaci Décret prefekta.

Ograniczenia ruchu określone dla ZPA nie wchodzą w życie tego samego dnia, w którym zostały ogłoszone. Zazwyczaj ogłaszane są one w godzinach popołudniowych lub wieczornych dla następnego dnia. Zakazy jazdy obowiązują wtedy w całej ZPA. W przypadku, gdy miejska strefa ZCR znajduje się w strefie ZPA, jej zasady zostaną nadpisane podczas szczytu zanieczyszczenia powietrza. Dopiero po zakończeniu szczytu zanieczyszczenia powietrza  w strefie ZCR zaczynają obowiązywać znowu stałe ograniczenia ruchu dla poszczególnych kategorii winiet.

Regionalne strefy ochrony powietrza ZPAd
ZPAd („zone de protection de l’air départementale – ZPAd“) są strefami ochrony powietrza, które mają zastosowanie do całego departamentu. Nie jest możliwe określenie z góry, w których lokalnych obszarach w obrębie ZPAd będą występowały ograniczenia ruchu ze względu na szczyt zanieczyszczenia powietrza. Pierwszy dekret przewiduje w przypadku szczytu zanieczyszczenia powietrza konkretne ograniczenia w ruchu drogowym, które dopiero w przypadku konkretnego dekretu policji określą obszar w departamencie, w którym zostaną podjęte konkretne środki. Teoretycznie nawet cały departament może zostać objęty konkretnym środkiem, ale jest to stosunkowo mało prawdopodobne.
W każdym razie do kompetencji prefekta departamentu należy wprowadzenie w razie potrzeby zakazu prowadzenia pojazdów (np. w jednej lub kilku gminach, na autostradzie lub w całym departamencie) na podstawie danych dostarczonych przez regionalny instytut ochrony powietrza. W takich przypadkach rozstrzyga się również o winietach Crit'Air, które muszą być wykluczone z ruchu.

Tutaj zamówicie francuską winietę Crit'Air dla francuskich stref ekologicznych (ZCR/ZPA) we Francji

 

 

.