De Franse milieuzones ZCR en ZPA

De in Frankrijk ingevoerde milieuzones zijn ingedeeld in twee soorten zones.
Namelijk een zone waarin verkeersbeperkingen heersen en een zone waarin de luchtkwaliteit beschermd moet worden. Zones met verkeersbeperking worden “verkeersbeperkingszones” genoemd, afgekort “ZCR” genoemd. Zones waarin de luchtkwaliteit moet worden beschermd worden “luchtkwaliteitszones” genoemd, afgekort “ZPA”.

De ZCR-milieuzones

Foto: Begin en einde van een ZCR milieuzone

De “verkeersbeperkingszones”, in het Frans “Zones à Circulation Restreinte” (afkorting ZCR), zijn vaste milieuzones die permanent gelden.
Ze worden meestal in het centrum van een stad ingevoerd om daar de oudere en vervuilende voertuigen van het verkeer uit te sluiten.
De inrichting van een ZCR in Frankrijk wordt door de betreffende stad of gemeente geregeld, overeenkomstig de verordening Décret ZCR 2016-847 van 28-06-2016. Na een raadplegingsprocedure van 6 maanden, die ook de inspraak van betrokkene personen plant, kan de zone in werking treden. Om door de door Franse steden of gemeenten vastgelegde ZCR-milieuzones te kunnen rijden heeft men een Crit’Air Ecovignet nodig, dat in 6 categorieën kan worden toegewezen.

Welke Crit’Air-categorieën op welke tijd een ZCR-milieuzone mogen binnenrijden legt de betreffende stad of gemeente zelf vast door een onderbord onder het ZCR-verkeerdsbord aan te brengen. Op dit onderbord staan de dagen en tijden vastgelegd waarop voertuigen met een Crit’Air Ecovignet de zone mogen binnenrijden. Er zullen door de ZCR-milieuzone weliswaar ook andere voordelen worden gecreëerd, bijvoorbeeld het gebruik van bijzondere. Dit wordt echter door de betreffende stad of gemeente in Frankrijk bepaald.
Het doel op middellange en lange termijn van een ZCR-milieuzone is om na steeds meer jaren de ene vignettencategorie na de andere op bepaalde tijden de toegang tot de milieuzone te weigeren, bijvoorbeeld eerst categorie 5, daarna 4, 3, enz.

In het algemeen is in een ZCR-zone een verbod op bepaalde kleuren vignetten op grond van de gesteldheid van het weer niet voorzien. Toch kan het ook voorkomen dat de prefectuur van een ZCR-omliggende ZPA-zone een of twee vignettencategorieën door middel van een bevelschrift en openbare bekendmaking het inrijden van de ZPA- en de ZCR-zone weigert, wanneer het weer/de luchtvervuiling dit verlangt. In dit geval wordt een ZCR-zone echter door het inrijverbod van bepaalde kleuren vignetten op grond van slecht weer getroffen.

Voor zover de stad met haar ZCR-zone niet door een ZPA-zone wordt omgeven zal dit echter niet voorkomen, aangezien slecht weer de burgemeester van de ZCR-zone geen recht biedt enkele kleuren vignetten het binnenrijden van de zone te verbieden.

De ZPA-luchtkwaliteitszones

In tegenstelling tot de ZCR-zones zijn de “luchtkwaliteitszones” – in het Frans “Zones de protection de l’air (ZPA)” niet permanent en betrekken ze zich op grote en samengevoegde gemeentes (in het Frans “metropolen”). Ze worden in gemeenten (bijvoorbeeld Grenoble) of in gehele geografische gebieden (bijvoorbeeld in het dal van de rivier de Arve) vastgelegd.
Deze zones zijn alleen in het geval van een luchtvervuilingspiek geldig. Dit betekent dat verkeersbeperkingen alleen dan gelden wanneer voorgeschreven emissiegrenzen van fijnstof en stikstofoxiden gedurende meerdere dagen worden overschreden. Hieruit wordt geleidt welke kleur vignet op welke dag de zone mag binnenrijden. De regels zijn per ZPA-zone en gemeente verschillend. Zodra het weer zich verbetert geldt de beperking in de luchtkwaliteitszone niet meer.

Een bijzonderheid van de ZPA-luchtkwaliteitszone is dat deze binnen hun (meestal landelijke) grenzen de meeste stadsvreemde verkeersdeelnemers niet bekend zijn en er ook geen borden zijn die deze aantonen.
Overeenkomstig artikel R411-19 van het Franse verkeerswetboek wordt door de prefecten van de betreffende departementen waarin zich de ZPA-zone  bevindt– in Frankrijk zijn er 95 departementen – zelf bepaald om een luchtkwaliteitszone in te richten en de daarin geldende, lokale regels vast te leggen. Wanneer de ZPA-zone is ingevoerd wordt deze door middel van een Decret door de prefectuur bekend gemaakt.

De verkeersbeperkingen in de luchtkwaliteitszone worden uiterlijk een dag ervoor laat in de middag of ’s avonds door de prefectuur van het departement aangekondigd of soms ook vroeger, wanneer het weer goed voorspeld kan worden. Het rijverbod voor bepaalde kleuren vignetten geldt dan in de gehele zone. Indien er zich in de ZPA-zone een stad bevindt die een ZCR-zone bevat, dan geldt de regeling over de beperkte kleuren vignetten ook voor de ZCR-zone. Pas wanneer de beperking in de ZPA-zone is opgeheven gelden binnen de ZCR-zone weer de normale regels.
Een bijzonderheid van de ZPA-zones is ook dat een of twee kleuren vignetten samen het binnenrijden ontzegd kunnen worden, deze dan toch mogen rijden wanneer deze op een bepaalde dag de laatste cijfers op het kenteken even of oneven zijn.

Her kan du bestille en fransk Crit'Air-miljømærkat til ZCR/ZPA-miljøzoner i Frankrig

 

 

.